Festa della Repubblica

✅ Gratis toegang — de nationale feestdag is volledig vrij toegankelijk. De militaire parade en herdenkingen zijn voor iedereen te bekijken.

Op 2 juni viert Italië zijn republiek. De Festa della Repubblica markeert het referendum van 1946, waarbij de Italianen kozen voor een republiek in plaats van de monarchie — een van de breukmomenten van de moderne Italiaanse geschiedenis. Elk jaar wordt die datum gevierd met parades, concerten en publieke evenementen door het hele land, van Rome tot Milaan en van Palermo tot Venetië, en de toegang tot vrijwel alles is gratis.

Op 2 en 3 juni 1946 stemden de Italianen in een referendum over de gewenste staatsvorm. Met een meerderheid van 54 procent kozen zij voor de republiek en schaften daarmee de monarchie af. Sindsdien is 2 juni een nationale feestdag, te vergelijken met 14 juli in Frankrijk of 4 juli in de Verenigde Staten: een dag waarop het hele land stilstaat bij het ontstaan van de huidige staatsvorm.

Het spectaculaire middelpunt van de nationale viering is de militaire parade in Rome, over de Via dei Fori Imperiali, de brede boulevard die rechtstreeks uitloopt op het Colosseum. Militaire eenheden, vliegtuigen, parachutisten en muziekkorpsen trekken voorbij, met de Altare della Patria als decor. De parade is volledig gratis bij te wonen, al is vroeg aankomen wel aan te raden voor wie een goed plekje wil.

Rond 2 juni gebeurt er meer dan alleen de parade. Monumenten en gebouwen die normaal gesloten zijn voor het publiek, openen tijdelijk hun deuren. Het Quirinale-paleis, de officiële residentie van de Italiaanse president, stelt zijn tuinen open voor iedereen die wil komen kijken, en in steden door het hele land vinden vergelijkbare openstellingen plaats. Wie normaal nooit binnen zou komen bij dit soort plekken, krijgt op deze ene dag alsnog de kans — een detail dat het feest net iets persoonlijker maakt dan een gewone parade.

Ook muzikaal gebeurt er van alles. In Rome, Milaan, Napels, Turijn en tal van andere steden zijn er op 2 juni gratis concerten en publieke evenementen. Gemeentepleinen veranderen tijdelijk in podia, waar orkesten en koren in de open lucht spelen. In het Circus Maximus in Rome staat traditiegetrouw een groot gratis concert op het programma. De avond wordt in Rome en verschillende andere steden afgesloten met vuurwerk — dat boven de Tiber in Rome geldt als een van de bekendste, met de bruggen over de rivier als beste uitkijkpunt.

De Festa della Repubblica valt jaarlijks op 2 juni. De hoofdviering vindt plaats in Rome, met vergelijkbare festiviteiten in onder meer Milaan, Napels en Turijn. Toegang tot alle onderdelen is volledig gratis. Rome is voor de parade te bereiken met metrolijn B tot halte Colosseo; ook hier geldt dat vroeg komen loont. Meer informatie is te vinden op quirinale.it.

Het hoogtepunt van de dag is voor velen de vliegshow van de Frecce Tricolori, de Italiaanse aerobatic-eenheid die met rook in de kleuren van de vlag over Rome vliegt tijdens de afsluiting van de militaire parade. Wie een goed plekje wil, kiest een positie langs de Via dei Fori Imperiali, met zicht op zowel de parade als de lucht erboven. ’s Avonds verschuift de aandacht naar het Quirinale, waar het presidentiële paleis voor één dag zijn tuinen openstelt voor het publiek.

Voor wie een dag in Italië wil meemaken waarop een heel land tegelijk stilstaat bij zijn eigen geschiedenis — en dat vervolgens gewoon gratis viert, van parade tot vuurwerk — is 2 juni de aangewezen datum.

Praktische info

• • Datum: jaarlijks op 2 juni (nationale feestdag in heel Italië)
• • Toegang: gratis — militaire parade over Via dei Fori Imperiali in Rome vanaf 10:00; staatsmusea zijn die dag gratis toegankelijk in heel Italië
• • Programma en app: turismoroma.it (Rome), cultura.gov.it (gratis musea)